Skład i łamanie tekstu
Skład i łamanie tekstu oznacza wlanie tekstu (autor przesyła go w Wordzie lub Open Office) do programu graficznego takiego jak Adobe Indesign i ułożenie go w kolumnach, łamanie go na szpaltach, a następnie składanie go zgodnie z zasadami typografii, aż po przygotowanie do druku w pdf.
Skład tekstu polega na dobraniu właściwych czcionek – krojów i wielkości fontów oraz ich ujednoliceniu w całej książce, oraz dopasowaniu interlinii. Elementem składu i łamanie jest połączenie tekstu ze zdjęciami, tabelami i grafiką. Tekst składa się z treści, tytułów, nagłówków, śródtytułów, wyliczeń, wyimków, podpisów, a tekst książki na działy, rozdziały i podrozdziały. Pojęcie skład wywodzi się od pracy zecera, który kiedyś składał z materiału zecerskiego – czcionek i zdjęć proste formy drukowe.
Łamanie tekstu to wgranie surowego tekstu z Worda i nadaniu mu odpowiedniego wyglądu poprzez sformatowanie go i podział go na kolumny – szpalty.
Skład i łamanie kosztuje od 70 do 150 zł netto za arkusz wydawniczy, a cena zależy od tego ile jest różnych elementów w treści – zdjęć, grafik, przypisów, wzorów i tabel. Jest do główna działalność naszej firmy – zapytaj o wycenę łamania tekstu.
Najważniejsze cechy dobrze ułożonego tekstu
- odpowiednie marginesy strony i przygotowanie pagin
- zaprojektowany układ tekstu – tytuły, śródtytuły, wyliczenia, nagłówki, podpisy, przypisy
- oblanie tekstem i opracowanie graficzne: tabel, zdjęć, wykresów, stron rozdziałowych
- zastosowanie odpowiednich dzieleń, dywizów i półpauz,
- wyczyszczone błędy – usunięta przestrzeń kolorów Rgb z tekstu, usunięcie wiszących spójników, usunięcie podwójnych spacji, zamiana dywizów na półpauzy pomiędzy wyrazami (zgodnie z odpowiednimi zasadami)
Aby wykonać skład i łamanie książki musimy zacząć od ustalenia formatu książki i z drukarnią, następnie przygotować layout książki z marginesami i łamem, kolejnym krokiem będzie skład i łamanie tekstu oraz dopasowanie elementów graficznych. Cykl składowy książki trwa około 1-4 tygodnie, ale wszystko zależy od konkretnego tekstu i współpracy z Autorem. Jeżeli całość treści książki wymaga wielu poprawek i korekt to oczywiście prace na jej zredagowaniem będzie trwały nieco dłużej.
Przełamanie tekstu – oznacza ponowne wyrównanie dołów i ułożenie tekstu w kolumnach. Tekst jest składany przez łamacza – operatora DTP. DTP jest do skrót od angielskiego wyrażenia – Desktop Publishing czyli dosłownie „Publikowanie zza biurka”. Natomiast wyjustowanie tekstu oznacza że obie boczne krawędzie tekstu są wyrównane do łamu, a ostatnia linijka wyrównana do lewej strony.
Skład komputerowy DTP jest to nowoczesny – obecny sposób składu publikacji, która odbywa się z użyciem wyłącznie komputerów. Otrzymujemy tekst w programie komputerowym – edytorze tekstu i łamiemy go w programie graficznym.
Jak składać tekst w Indesignie?
Aby zacząć, trzeba mieć oczywiście sam tekst w edytorze tekstowym – najlepiej by był oczyszczony z grafiki, stylów i co ważne z shift + enter, które powodują złe przełamania tekstu w programie graficznym (inna szerokość łamu, inne wielkości czcionki co w Wordzie). Po wczytaniu do Indesigna klikamy z shift+enter aby automatycznie wgrać cały tekst i rozłożyć go w publikacji (strony powstają automatycznie i nie musimy ich tworzyć ręcznie).
Osobnym tematem jest przygotowanie Indesigna – layoutu publikacji oraz stylów tekstowych.
Najbliższe chwile pracy zadecydują o tym jak długo będziemy wykonywać skład. Najważniejszą rzeczą jest nadanie odpowiednich stylów do akapitów tekstu, a najczęściej bo wczytaniu pliku tekstowego otrzymujemy różnej wielkości tekst, czcionki i kolory. Praca polega więc na uładzeniu materiału do przygotowanego layoutu. Oczywiście Indesign oferuję nam wygodną opcję – po zaznaczeniu tekstu kliknięcie z altem na stylu powoduje wyczyszczenie wszystkich atrybutów tekstu i ujednolicenie, ale przyniesie nam to więcej pracy – tracimy wszelkie kursywy i wytłuszczenia, które musimy ponownie pojedynczo nanieść.
Dlatego:
- po zaznaczeniu całości tekstu wybieramy najprawdopodobniej najczęściej użyty styl
- po zaznaczeniu najlepiej ustawić użytą w niej czcionkę, eliminując naleciałości z worda
- to samo robimy z kolorem, wielkością czcionki, podkreśleniem można też wyłączyć domyślnie style znakowe
Tym sposobem nie tracimy atrybutów tekstów takich jak italic czy bold. Dzięki temu też nie musimy co akapit walczyć z różnymi problemami, a wprowadzone zmiany znacznie przyspieszają łamanie tekstu. Pozostaje nam nadawać style do odpowiednich części i układać tekst na łamach.
Jak określić cennik łamania i składu tekstu?
Często stosowaną jednostką rozliczeniową np. przy łamaniu publikacji jest arkusz wydawniczy – jest to 40 000 znaków. Pozwala on oszacować cenę bez zobaczenia materiału, oczywiście dobrze też zapytać o tabele, zdjęcia, wykresy – tutaj możemy wycenić każdy ten z elementów za sztukę.
Przykładowa cena:
- tekst o długości 10 arkuszy z 10 zdjęciami: 900 zł netto łamanie (90 zł netto / arkusz) plus 15 zł netto za każde wstawione zdjęcie = 150 zł netto. Razem 1050 zł netto.



